بايدها و لوازم عملياتي شدن توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني
حمايت از کار و سرمايه داخلي به‌عنوان يک اصل مهم در بيانات مقام معظم رهبري همواره مورد تأکيد بوده و نام‌گذاري سال 91 به‌عنوان سال «توليد ملي، حمايت از کار و سرمايه ايراني» وظيفه متوليان را سنگين مي‌کند و تلاش بيشتر در اين بخش را مي‌طلبد. البته نبايد اجازه داد که منويات مقام معظم رهبري در حد شعار باقي بماند؛ بلکه بايد با اين پيام، برخورد جدي و عملي و فراتر از تعارف و تکرار شعار داشت. اگر بخواهيم براي تحقق اين پيام، برخوردي اين‌گونه داشته باشيم، بايد يك‌سري بايدها و لوازمي را مد نظر قرار دهيم تا بتوانيم اين راهبرد حياتي را براي اقتصاد ايران بهتر عملياتي كنيم.
بايد‌هاي اجرايي براي تحقق توليد ملي
1- اصالت توليدمحوري در سياست‌گذاري‌ها؛ توليدمحوري بايد شاقول سياست‌گذاري‌هاي اقتصادي كشور باشد؛ يعني بايد در سياست‌هاي ارزي، در سياست‌هاي پولي و مالي، در سياست‌هاي تجاري و در سياست‌هاي بانكي و مالياتي براي توليد، اولويت قائل باشيم. تجلي ملموس اين مطلب اين‌گونه خواهد بود كه اگر جايي ناچار بوديم بين توليدگرايي و مصرف‌گرايي انتخاب كنيم، بايد توليد را مقدم بداريم. اين مطلب مثلاً در اجراي سياست هدفمندي يارانه‌ها مي‌تواند تجلي بسيار ملموسي داشته باشد. در مجموع سياست‌گذاري‌ها بايد به سمتي برويم كه توان برنامه‌ريزي مديران ما افزايش يابد؛ به اين معني كه از تغييرات ناگهاني در سياست‌ها اجتناب كنيم تا مديران ما بتوانند براي آينده برنامه‌ريزي كنند.
2- اختصاص رديف مستقل «توليد ملي» در بودجه 91؛ نمايندگان مجلس كه در حال رسيدگي به بودجه سال 91 هستند، جا دارد در بودجه امسال، سرفصل مستقلي را براي حمايت از توليد ملي، کار و سرمايه ايراني پيش‌بيني کنند تا از اين طريق، منويات مقام معظم رهبري در سال 91 محقق گردد. مهدي غضنفري در ديدار نوروزي با کارکنان وزارت صنعت، معدن و تجارت، با اشاره به نام‌گذاري امسال از سوي رهبر معظم انقلاب اسلامي، تصريح کرد: اين موضوع در لايحه بودجه سال 91 پيش‌بيني نشده است. باتوجه به اينکه هم‌اکنون لايحه بودجه در مجلس شوراي اسلامي در حال بررسي است، فرصت خوبي است که مجلس التزام خود را در فرمانبري از مقام معظم رهبري به منصه ظهور برساند؛ زيرا اختصاص اعتبار مستقل براي حمايت از توليد ملي، تشويق صادرات و مديريت واردات، به تقويت و استواري بيشتر توليد کشور منجر مي‌شود.
3- فرهنگ‌سازي جدي براي استفاده از توليدات داخلي؛ از صدا‌و‌سيما و رسانه‌هاي مکتوب انتظار مي‌رود تا مصرف کالاهاي داخلي، صرفه‌جويي در مبالغ ارزي براي واردات و تشويق به کيفيت‌بخشي به توليدات داخلي را مورد توجه قرار دهند.
4- نهادينه‌سازي فرهنگ خريد محصول ايراني؛ بالاخره فرهنگ خريد محصول ايراني را بايد از يک جايي شروع کرد. باتوجه به نام‌گذاري امسال، سال 91 بهترين زمان است. لازم است با اجراي برنامه‌هاي تشويقي، فرهنگ خريد محصول داخلي را در كشور نهادينه کرد و براي ايجاد اشتغال، مردم بايد از توليد داخل مصرف کنند و اين فرهنگ تبديل به يک عزم ملي شود.
5- ضرورت‌هاي بقاي توليد ماندگار؛ ضرورت‌هاي توليد ماندگار موضوع ديگري است که بايد جدي گرفته شود. اگر توليدي، شايستگي ماندگاري ندارد، به فکر تداوم و بقاي آن نباشيم و اگر توليد توان بقا دارد، بايد رقابتي شود و براي آن ظرفيت‌سازي کرد.
6- تدوين نقشه راه حمايت از توليد داخلي؛ عنوان «توليد ملي، حمايت از کار و سرمايه ايراني» که براي امسال انتخاب شده، براي ثبت نتايج مثبت در طول سال، نياز به يک‌سري برنامه‌هاي هماهنگ دارد تا از اقدامات پراکنده دستگاه‌ها جلوگيري شود و در عوض، يک حرکت هماهنگ در کشور ايجاد کند. علاوه بر آن، نام‌گذاري صورت گرفته براي سال جاري از سوي رهبر معظم انقلاب، فضاي کلي کشور را براي ايجاد يک حرکت همگاني در مسير حمايت از توليد فراهم کرده است. همان‌طور که از حدود دو سال پيش، کارگروه ويژه‌اي براي مقابله با تحريم‌ها تشکيل شد، در اين كارگروه، کالاها و فناوري‌هاي متأثر از تحريم، شناسايي و براي توليدکنندگان اين کالاها و تجهيزات، تشويق‌هايي در نظر گرفته شده‌است. لازم است براي تکميل مسير خوداتکايي صنعتي با استفاده از نقشه راهي منسجم و روشن، به اهداف تعيين شده در زمينه حمايت از توليدات و محصولات داخلي، امکان عملياتي شدن داده شود.
7- توسعه توليدات صادرات‌محور؛ همه بخش‌ها در کشور، اعم از توليدي تجاري و يا دولتي و غيردولتي بايد اين نگاه مديريتي را داشته باشند که کالاهاي ايراني مي‌توانند در بازارهاي منطقه جايگاه مناسبي کسب کنند.
ثمرات و اثرات تحقق شعار توليد ملي
1- «توليد ملي»جورچين پيشرفت و تعالي ايران را تکميل مي‌کند؛ شعارهاي هر‌ساله مقام معظم رهبري در جهت تکميل جورچين پيشرفت و تعالي ايران است. بدون شک با توليد ملي، حمايت از کار و سرمايه ايراني مي‌توان اين جورچين را تکميل کرد. رهبر معظم انقلاب شعار هر سال را اعلام مي‌کنند تا فعاليت مسئولان و دولتمردان بر اساس نام‌گذاري آن سال متمرکز شود و اگر اهداف و برنامه‌هاي هر سال با جديت دنبال شود، بدون شک جورچين پيشرفت و تعالي ايران اسلامي در راستاي ايران 1404 تکميل خواهد شد.
2- خنثي‌سازي توطئه‌هاي اقتصادي؛ انقلاب اسلامي همواره در طي 33 سال عمر خود با هجمه‌هاي مختلف استکبار جهاني مواجه بوده است. دشمن با شکست در صحنه‌هاي مختلف تقابل با نظام، جبهه ديگري را مورد هدف قرار داده و آن، عرصه اقتصادي است و دشمن سعي کرده با تحريم‌ها مانع از پيشرفت و توسعه ايران شود. عنوان سال «توليد ملي و حمايت از کار و سرمايه ايراني» از تدبير و هوشياري بالاي مقام معظم رهبري نشان دارد چون تکيه بر توليد ملي و حمايت از کار و سرمايه ايراني علاوه بر خنثي‌سازي توطئه‌هاي دشمنان همچون تحريم، موجب شکوفايي و توسعه در بخش‌هاي مختلف جامعه مي‌شود.
3- استقلال اقتصادي؛ توليد ملي، حمايت از کار و سرمايه ايراني باعث افزايش انگيزه و شکوفايي استعدادها شده و نيروهاي کارآمد، توانا و نيرومند را پرورش مي‌دهد تا بتوانند نيازهاي کشور را برآورده کنند و با اين شيوه، ايران اسلامي به هيچ کشوري وابسته و متکي نباشد. هر کشوري که به ديگر کشورهاي دنيا وابسته باشد، همواره درمانده و محتاج است و حمايت از توليد ملي، کار و سرمايه ايراني مي‌تواند اين وابستگي‌ها را از بين ببرد.
لوازم تحقق شعار توليد ملي
1- جدي گرفتن رابطه فرهنگ و توليد ملي؛ براي رسيدن به توسعه و توليد ملي و سرمايه ايراني نبايد از بخش فرهنگ نيز غافل شد؛ چراکه پيوست فرهنگي در مقوله‌هاي مختلف امر، اجتناب‌ناپذير است. نظام جمهوري اسلامي ايران مبتني بر مطالبات ديني و برخوردار از هويت فرهنگي است و در تمامي شئونات نظام بايد توجه به پيوست فرهنگي به‌عنوان يک اصل مهم و داراي اولويت، مد نظر قرار گيرد و البته ذکر اين نکته نيز ضروري است که توسعه و تقويت فرهنگ، زمينه‌ساز توسعه همه‌جانبه در کشور است. هر‌چند در بخش‌هايي مانند صنعت، اقتصاد، تجارت و حتي هنر پيشرفت‌هاي خوبي صورت گرفته؛ اما به‌دليل فاصله با مباني فرهنگي نظام، از آرمان‌هاي اصلي و هويت کليدي نظام دور شده و در نهايت با آسيب‌ها و آفت‌هايي مواجه مي‌شويم و به‌دليل اين اهميت است که بايد حوزه فرهنگ بيش از ساير مسائل مورد توجه قرار گيرد.
2- همدلي و همراهي مسئولان؛ تحقق شعار امسال منوط به وحدت و همدلي قوا و مسئولان کشوري است و براي رسيدن به توليد ملي بايد همه قوا به‌ويژه قواي مجريه و مقننه با هم همراه باشند؛ از اين‌رو بايد اين دو قوه بدون حاشيه در جهت تحقق شعار امسال قدم بردارند.
3- حمايت از توليد ملي از سوي متوليان امر؛ توليد ملي بايد در وضعيتي مورد حمايت واقع شود که بتواند با بهترين توليدات جهاني رقابت کند و به بازارهاي جهاني دسترسي داشته باشد. در واقع بايد موقعيتي را براي توليد کشور فراهم کرد که بتواند عادلانه و برابر با توليدات مشابه خود در عرصه رقابتي دنيا، وارد گود شود. البته بايد توجه داشت که برخي عوامل نيز ممکن است براي توليد کشور مزاحمت‌هايي ايجاد کنند که در اين راستا، برخي رقبا با حمايت‌هاي دامپينگي وارد بازار مي‌شوند و گوي سبقت را از توليدات ايراني مي‌ربايند، در چنين وضعيتي است که حمايت از توليد ملي بايد به معناي واقعي شکل گيرد. مسئولان براي تخصيص ارز، کالاهاي اساسي و مواد اوليه را در اولويت قرار دهند و ارز ارزان در اختيار بخشي قرار گيرد که حامي و پشتيبان توليد است.
4- نقش رسانه‌ها در اجرايي‌شدن شعار توليد ملي؛ بخشي از تلاش‌ها براي تحقق شعار سال جديد، بر عهده رسانه‌هاست که با ايجاد اصلاح فرهنگ مصرفي مردم و نهادينه کردن آن در سطح جامعه، ارزش استفاده از توليدات داخلي را بالا ببرند. آگاهي‌بخشي و آموزش مردم، از مهم‌ترين وظايف رسانه‌هاست. رسانه‌ها بايد اهميت توليد ملي و نقش آن در بهبود معيشت اقتصادي، افزايش اشتغال و واپايش(کنترل) تورم و ديگر آثار و پيامدهاي آن را براي مردم تبيين کنند و ميزان آگاهي مردم را در اين زمينه افزايش دهند. آموزش شيوه‌هاي حمايت از توليد ملي از ديگر مؤلفه‌هاي تحقق توليد ملي است که رسانه‌ها مي‌توانند نقش تأثيرگذاري در آن داشته باشند. رسانه‌ها با روش‌هاي حمايت از توليد ملي مانند تبليغ استفاده از توليدات داخلي، مقايسه کالاهاي داخلي با خارجي و بيان اهميت و ضرورت آن، مي‌توانند مردم را به مصرف کالاهاي داخلي ترغيب کنند. همچنين رسانه‌ها بايد با نگاه تيزبينانه و انتقاد‌هاي سازنده، نواقص و اشکالات بخش‌هاي توليدي را مطرح کنند تا يک کالاي باکيفيت به‌دست مصرف‌کننده برسد.
5- حرکت جهادي براي حمايت از توليد ملي؛ وزارت صنعت، معدن و تجارت بايد با هماهنگي‌هاي نمايندگان مجلس، تلاش کند تا سرعت‌گيرهاي پيش پاي توليد را از ميان بردارند تا حرکت جهادي براي حمايت از توليد ملي شکل بگيرد. اين نام‌گذاري تأثير مثبتي بر بهبود فضاي توليد و تجارت در کشور خواهد داشت؛ البته وزارت صنعت، معدن و تجارت بايد تلاش كند تا هر مانعي را که در مسير حمايت از توليد ملي وجود دارد، با همکاري دولت، مجلس و بخش خصوصي از ميان بردارد.
6- بازاريابي؛ حمايت از توليد مي‌تواند زماني اتفاق بيفتد كه توليدكننده محصول خود را توليد کرده و نياز به بازاريابي دارد. كمك به توليدكنندگان براي بازاريابي داخلي مي‌تواند از راه نظام تعرفه‌اي يا زمينه‌هاي مربوط به قيمت‌گذاري صورت بگيرد؛ به اين معني كه ابتكار عمل در اختيار بازار رقابتي باشد تا واحدهاي توليدي بتوانند در وضعيت رقابتي، امور مديريت بازار خود را انجام دهند.