تنگناهای راهبردی اوباما در قبال ایران و سوریه

روزنامه واشنگتنپست 11 ژوئن 2012 (22 خرداد) در مقالهای به تنگناها و چالشهای باراک اوباما در قبال ایران و سوریه پرداخت و نوشت: از یک دیدگاه، ارتباط میان مسائل سوریه و ایران کاملاً مشخص است. رژیم بشار اسد متحد کلیدی ایران و عامل پیوند ایران با خاورمیانه عربی بهشمار میرود. در واقع، تحقق سرنگونی بشار اسد نهتنها یک امر ضروری بشردوستانه است[!] بلکه تأمینکننده منافع راهبردی مهم اسرائیل[رژیم صهیونیستی] و آمریکا بهشمار میرود.
در ادامه مقاله آمده است: بنابراین، پرسش این است که چرا دولت اوباما و دولت بنیامین نتانیاهو تمایل چندانی به مداخله نظامی برای سرنگونی اسد ندارند؟ پاسخ اینکه دلیل آن تا حدی به نگرانی از دوران پس از اسد بازمیگردد. از نظر اوباما، مبارزات انتخاباتی آمریکا و ادعای او در مورد پایان امواج جنگها در خاورمیانه، عامل مهمی برای تمایل نداشتن به مداخله نظامی بهشمار میرود؛ اما محاسبات در مورد سوریه و ایران نیز پیچیدهتر از آن چیزی است که بهنظر میرسد. ایران و سوریه تنها به دلیل اتحادشان به یکدیگر پیوند ندارند؛ بلکه آمریکا و متحدانش در مورد هر یک از آنها هدفی مجزا و اضطراری تعریف کردهاند. در سوریه، گزینه پیش روی آمریکا و متحدانش، سرنگونی اسد و جایگزینی دموکراسی در سوریه است. در مورد ایران نیز جلوگیری از دستیابی این کشور به تسلیحات هستهای اولویت دارد. واقعیت این است که برداشتن گامهای موفقیتآمیز در مورد یکی از این دو کشور، تنها راهبرد غرب در قبال دیگری را دشوارتر و پیچیدهتر میکند.
در پایان مقاله آمده است: اقدام نظامی علیه سوریه نگرانی جدی اسرائیل بهشمار میرود. در صورتی که آمریکا در عملیات نظامی علیه سوریه دخیل شود، آیا همچنان انجام حمله هوایی علیه تأسیسات هستهای ایران امکانپذیر است؟ در حالی که عملیات علیه سوریه در جریان است، آیا اسرائیل میتواند به تأسیسات هستهای ایران حمله کند؟ پاسخ شفاف اینکه بروز چنین شرایطی میتواند پیامدهای غیرقابل مدیریت و پیچیده پدید آورد. یک مقام ارشد اسرائیل در پاسخ به پرسشی در مورد مداخله غرب در سوریه گفت: «ما بر ایران متمرکز هستیم. هرگونه اقدامی که تمرکز را از روی ایران بردارد، به نفع اسرائیل نیست.» باراک اوباما نیز تمایلی به مداخله نظامی علیه ایران ندارد؛ اما راهبرد وی که چانهزنی دیپلماتیک برای توقف برنامه هستهای ایران است، نیز گزینههای وی در سوریه را محدود میکند. توافق با ایران، نیاز به حمایت روسیه دارد که هفته آینده میزبان دور دیگر گفتوگوهای هستهای است. در واقع، روسیه با مجبور کردن اسد به کنارهگیری مخالف است. در صورتی که اوباما حمایت ولادیمیر پوتین در مورد ایران را خواهان باشد، باید راهبردهای مطلوب روسیه در قبال سوریه را مد نظر قرار دهد. این وضعیت آمریکا را در شرایط مهمی قرار میدهد. اهداف آمریکا در خاورمیانه پیچیده و متضاد هستند.
تحلیل: در حال حاضر که اصلیترین مسائل خاورمیانه به یکدیگر گره خورده است، آمریکا و رژیم صهیونیستی برای حفظ مدیریت این مسائل، تشخیصشان این است که حذف اسد از طریق اعمال تروریسم و فشار داخلی انجام گیرد تا از پیچیدهتر شدن امور جلوگیری شود و مدیریت نیز آسانتر باشد و در نهایت، اگر مشکل از این طریق حل نشد و بستر به حد لازم آماده شده بود، گزینه نظامی را انتخاب کنند.