خیلی‌ها وقتی خبر استعفای محسن هاشمی رفسنجانی از ریاست شرکت متروی تهران را شنیدند، باور نکردند که ریاست 17 ساله او بر این شرکت بزرگ پایان خواهد یافت اما شهردار تهران بالاخره پس از چندین بار مخالفت با استعفای وی، تسلیم خواسته افکار عمومی که از بیشتر معتقد به سوء مدیریت در این مجموعه بودند، شد.

این ناباوری از آنجا ناشی شده که اقدامات و برخی سیاسی کاری ها از سوی محسن هاشمی رفسنجانی در سال گذشته و در جریان آشوب ها(نظیر سرویس دهی به آشوبگران)، یکی از مواردی بوده است که مورد انتقاد شدید مردم و نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار گرفت.

در این زمینه، بارها به شهردار تهران توصیه شد تا با برکناری وی از سمت مدیرعاملی متروی تهران و حومه، علاوه بر فراهم کردن زمینه بهبود وضعیت نابسامان مترو، مانع ورود دیدگاه های سیاسی اشخاص در عرصه خدمت رسانی به مردم شود؛ خواسته ای که سرانجام آقای قالیباف به آن تن داد.

با این حال، برخی ها معتقدند که استعفای آقای هاشمی در برهه کنونی تنها یک استعفای مدیریتی نیست و برخی مسائل پشت پرده هم درباره آن وجود دارد.

سیاسی‌کاری؛ عامل اصلی مشکلات مردم با متروی تهران

اگرچه رابطه نه چندان دوستانه مدیریت متروی تهران با دولت از زمان روی کار آمدن دولت نهم و شکست آقای هاشمی در انتخابات آغاز شده بود اما در ماه‌های اخیر این موضوع رنگ و بوی تازه‌ای به خود گرفته بود؛ تا جایی که فعالان سیاسی از آن به عنوان یک نبرد رسمی سیاسی برای تقابل با احمدی‌نژاد از سوی یک طیف خاص سیاسی نام بردند.

به عنوان مثال چند ماه پیش، محسن هاشمی رفسنجانی درحالی که تنها یک روز از سخنان فرمانده نیروی انتظامی کشور که طی آن از آغاز فعالیت‌ ستادهای فتنه اقتصادی خبر داده بود، می‌گذشت، از احتمال آشوب‌های خیابانی پس از اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها خبر داد.

او همچنین ضمن تهدید به ایجاد درگیری و آشوب در ایستگاه‌های قطار شهری، گفت: اگر پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها مترو قادر به پاسخگویی به نیاز مسافران نباشد، شاهد بروز اغتشاشات و شورش‌های اجتماعی خواهیم بود.

این سخنان هاشمی که در راستای ایجاد اخلال در طرح هدفمند کردن یارانه‌ها ارزیابی شد، اگرچه با موفقیت بی‌نظیر این طرح عینیت نیافت اما نشان از ناخرسندی وی و مجموعه تحت مدیریتش از هرگونه موفقیت در اقدامات دولت داشت؛ موضوعی که بار دیگر بحث سیاسی بودن مشکلات متروی تهران را بیش از پیش عیان کرد.

این موضوع از آنجایی قابل اهمیت است که رسانه‌های وابسته به یک جریان خاص به دنبال آن هستند تا از آنچه مخالفت دولت و حامیان انقلاب اسلامی با خانواده آقای هاشمی می نامند، امتیاز سیاسی بگیرند. درحالی که افکار عمومی به دلیل عملکرد ویژه این افراد در جریان فتنه سال گذشته خواهان رسیدگی به تخلفات و همچنین سوءمدیریت آنان در مشاغل پرتعداد خود هستند.

استعفای محسن با طعم حمایت از خانواده

با این حال، برخی فعالان سیاسی معتقدند این اقدام محسن هاشمی اگرچه رنگ و بوی سیاسی دارد و به منظور مقصر جلوه دادن دولت در مشکلات مردم با مترو و شانه خالی کردن از بار این مسئولیت است اما اهداف بزرگ‌تر و اصلی‌تری نیز دارد.

این روزها خانواده هاشمی رفسنجانی روزهای خوبی را نمی‌گذراند؛ از واکنش تند مردم نسبت به همراهی و سکوت آقای هاشمی رفسنجانی در برابر سران فتنه که پس از غائله 25 بهمن رنگ و بوی شدیدتری به خود گرفته تا دستگیری چند ساعته فائزه هاشمی توسط پلیس و همچنین افشا شدن ارتباطات گسترده مهدی هاشمی با آقازاده دیکتاتور خونخوار لیبی.

همین مساله سبب شده تا رسانه‌های نزدیک به آقای هاشمی در تلاش باشند تا با پرداختن به اخبار حاشیه‌ای به نوعی دست به مظلوم‌نمایی بزنند و مهدی و فائزه هاشمی را از زیر بار فشار افکار عمومی که به دلیل همراهی با جریان ضدانقلاب ایجاد شده، خارج کنند؛ مساله‌ای که در روزهای اخیر و با انتشار یک فیلم درباره اعتراض مردم به دختر او در شهرری با شدت از سوی این رسانه‌ها پیگیری می‌شود.

و ناگهان استعفا در آستانه انتخابات خبرگان

در همین راستاست که برخی معتقدند استعفای محسن هاشمی هم دنباله همین فضاسازی رسانه‌ای به منظور منحرف کردن افکار عمومی از اقدامات ساختارشکنانه و خلاف قانون اعضای خانواده آقای هاشمی رفسنجانی است. این مساله زمانی جدی‌تر می‌شود که نگاهی به برخی مواضع پیشین او در حمایت از برادر و خواهرش داشته باشیم؛ حمایتی که در چند مورد به صراحت اعلام شده است.

فرزند ارشد هاشمی رفسنجانی سال گذشته در نامه‌ای، به سخنان اخیر "علیرضا زاکانی" نماینده مردم تهران در مجلس درباره اتهامات سیاسی و اقتصادی اعضای خانواده خود اعتراض کرد و به دفاع از اعضای خانواده اش پرداخت و نماینده مردم تهران را به نشر کذب متهم کرد.

محسن هاشمی همچنین بدون اشاره به اظهارات رسمی دادستان تهران، دادستان کل کشور و زیر اطلاعات مدعی شد که برادرش مهدی هم پرونده‌های جدی در قوه قضاییه ندارد!

اما آنچه ناظران را به سیاسی بودن این استعفا متقاعد کرده است، قرار داشتن آن در آستانه انتخابات ریاست مجلس خبرگان است؛ انتخاباتی که آقای اکبر هاشمی رفسنجانی هم کاندیدای آن شده است اما پس از درخواست بیش از 50 عضو مجلس خبرگان از آیت الله مهدوی کنی و موافقت وی برای کاندیداتوری، احتمال پایان یافتن ریاست آقای هاشمی بیش از گذشته تقویت شده است.

در همین راستا برخی سیاسیون نزدیک به آقای هاشمی معتقد بودند که یک خبر یا استعفای ناگهانی شاید بتواند در واقعیات موجود تغییرات مطلوبی ایجاد کند؛ خبری چون استعفای محسن هاشمی با یک حمله تبلیغاتی به دولت.

این حمله تبلیغاتی از آن رو صورت گرفته که جریان آقای هاشمی رقیب خود را منتسب به دولت کرده است.

همیشه پای «سیاست» در میان است

سخنان روز گذشته رئیس ستاد مدیریت سوخت و حمل و نقل کشور هم به نوعی سیاسی بودن این استعفا را تایید می کند.

محمد رویانیان با انتقاد شدید از فرافکنی‌هایی که در مورد اعتبارات اختصاص یافته به متروی تهران در روزهای گذشته صورت گرفته بود، گفت: در پنج سالی که از فعالیت دولت‌های نهم و دهم سپری شده، بیش از پنج برابر سال‌های مدت مشابه پیش از ۱۳۸۴ به مترو تهران اعتبار تعلق گرفته است. اما باز هم آقایان از بی‌مهری دولت به خود سخن می‌گویند.

وی افزود: برای من جای تعجب، تأسف و تأمل است که برخی چگونه چشمان خود را بر گزارش‌های مستند و مستدل از تلاش‌های سال جاری دولت برای نهایی شدن فاینانس سه هزار و ۷۰۰ میلیارد تومانی برای تکمیل خطوط ۳، ۴، ۶ و ۷ مترو، می‌بندند و تنها به یک هزار میلیارد تومان حساب ذخیره ارزی اشاره می‌کنند.

رویانیان با اشاره به ضرورت پایان این رویه گفت:صراحتا اعلام می‌کنم که شرکت حمل و نقل ریلی کشور به نمایندگی از دولت این آمادگی را به صورت کامل دارد که با هدف دفاع از حقوق مردم و حفظ آرامش و آسایش آنان، با قیمتی کمتر از ۴۰۰ تومان برای هر بلیت که سهم مردم از آن ۱۵۰ تومان و کمتر خواهد بود، همه فعالیت‌های مترو اعم از اقدامات زیربنایی، توسعه ناوگان و خطوط و فعالیت‌های جاری و بهره برداری را به عهده بگیرد و برای همیشه به پنج سال جوسازی و فرافکی سیاسی برخی افراد پایان دهد.

این سخنان بود که کارشناسان سیاسی را به این نتیجه رسانده که تمام ماجراهای متروی تهران و مشکلاتی که بریا مردم ایجاد کرده، نه به خاطر مشکلات فنی و اعتباری بلکه فقط به دلیل مدیریت سیاسی این مجموعه بوده و در واقع مردم پایتخت قربانی سیاسی‌کاری فرزند آقای هاشمی در مخالفت بی‌دلیل با دولت و شخص رئیس جمهور شده‌اند. 

البته این کارشناسان معتقدند در هر صورت تغییر در کادر مدیریتی متروی تهران می‌تواند نویدبخش فصل تازه‌ای در مدیریت کارآمد و فنی و نه سیاسی این مجموعه باشد؛ مجموعه‌ای که طیف گسترده‌ای از مردم را مخاطب خود می‌بینید و رئیس جمهور هم بارها بر لزوم رسیدگی ویژه به آن تاکید کرده است.